ಗೋವಾ ತಮ್ನಾರ್; ಭೂಮಿಯ ಗಡಿ ಗುರುತು, ಮರಗಳ ಗಣತಿ ಅಪೂರ್ಣ, ಆದರೂ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ

ಬೆಂಗಳೂರು; ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯ ಸೇರಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 174 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ದಟ್ಟಾರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ತಂತಿ ಎಳೆಯುವ ಗೋವಾ ತಮ್ನಾರ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸಮಿಷನ್‌ ಯೋಜನೆಗೆ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ಎತ್ತಿರುವ ನಡುವೆಯೇ ಗೋವಾ-ತಮ್ನಾರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್  ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್  ಲೈನ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ 32.026 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿಯ ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್  ಲೈನ್ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.

ಪರಿಸರ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಭೂಮಿಯ ಗಡಿ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಗಣತಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದೇ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವುದು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಉಪ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ ಅವರು ಗೋವಾ-ತಮ್ನಾರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪತ್ರದ ಕುರಿತು ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಖಂಡ್ರೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ.

2026ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 2ರಂದು ಬರೆದಿರುವ ಪತ್ರದ ಪ್ರತಿಯು ‘ದಿ ಫೈಲ್‌’ಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪತ್ರದಲ್ಲೇನಿದೆ?

ಗೋವಾ-ತಮ್ನಾರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌, ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಲೈನ್ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಪರ್ವೇಶ್ 2.0 ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ 5ನೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲಾದ ಸೂಚನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ ಅಲೈನ್ಮೆಂಟ್‌ನ ಹೊರ ಗಡಿಯನ್ನು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಪ್ರಕಾರ ಮರಗಳ ಎಣಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸಂಬಂಧ, ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ ಅಲೈನ್ಮೆಂಟ್‌ನ ಹೊರ ಗಡಿಯನ್ನು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಗೂ ಕಡಿದುಹಾಕಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಮರಗಳ ಗುರುತು ಹಾಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆ ಕಾರ್ಯವೂ ಇನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.  ಭೌತಿಕ ಗಡಿ ಗುರುತು ಹಾಗೂ ಪರಿಶೀಲಿತ ಮರ ಎಣಿಕೆ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಣಾಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಸಸ್ಯ ತೆರವು ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯ ಸಮರ್ಪಕತೆ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ ಅಲೈನ್ಮೆಂಟ್‌ನ ಹೊರ ಗಡಿಯನ್ನು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಾಗೂ ಮರಗಳ ಗುರುತು/ಎಣಿಕೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಇದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಆಗಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿರುವುದು ಪತ್ರದಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನರೇಂದ್ರ ( Narendra (Existing) – Narendra (New) 400kV D/C Quad ) ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಲೈನ್, “ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 400 ಕೆವಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜಘರ್ (ತಮ್ಮನರ್) ನಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ” ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕಾರಿಡಾರ್ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಈ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಬಳಕೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಗೋವಾ ತಮನ್ನಾರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ತಪ್ಪಿಸುವಿಕೆ (avoidance), ಕಡಿತ (minimization) ಮತ್ತು ಶಮನ (mitigation) ಎಂಬ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ. ಕಾರಿಡಾರ್ ರಕ್ಷಣೆಯತ್ತ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿ ಜೀವಿಗಳ (ಸ್ತನ್ಯಜೀವಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕಪಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ) ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ವಿವಿಧ ಶಮನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು.

10 ವರ್ಷಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‍‌ಗೆ ರೂ. 7,83,000 ನಂತೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ರೂ. 2,50,76,358/- ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ 32.032 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಕಾರಿಡಾರ್/ರೈಟ್ ಆಫ್ ವೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದು, ಅವು ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ಸುಮಾರು ಶೇ 5ರಷ್ಟು ಹೊಂದಿವೆ.

ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ ಕಾರಿಡಾರ್‍‌ ಈ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಉಪ ಶಮನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಕಂಪನಿಯು ಹೇಳಿತ್ತು.

ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್  ಲೈನ್ ಮಾರ್ಗದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾನದಂಡಗಳೇನು?

ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಬೇಕು. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ನದಿಗಳು, ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ದಾಟುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು. ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾನದಂಡವಿದೆ.

ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವರಗಳಿವು

ಈ ಯೋಜನೆ ದಾಂಡೇಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ದಾಟುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ಜಿಂಕೆ, ಮಂಗಗಳು, ನವಿಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವೇನು?

ಈ ಯೋಜನೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಗಳ ಕಡಿತವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಪನಿಯು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆ ಹೇಗಿರಲಿದೆ?

ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮರಗಳ ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ 32.026 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ರೂ. 2,50,76,358 ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನು?

ಈ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಲೈನ್ ಮಾರ್ಗವು ದಾಂಡೇಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ (DWS) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಇದು ಗೋವಾ-ಕರ್ನಾಟಕ ಗಡಿಯಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅನ್ಮೋಡ್ ಗ್ರಾಮದ ಮುಂದೆ ಕಾಳಿ ನದಿ ದಾಟುವ ಸ್ಥಳದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮೃದ್ಧ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಳಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸುಮಾರು 834.16 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ. ದಾಂಡೇಲಿ ಅರಣ್ಯವು ಅನೇಕ ಅಪರೂಪದ ಮರಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು, ಲತಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ಈ ಅರಣ್ಯವು ಪತನಶೀಲ ಮತ್ತು ಸದಾಹಸಿರು ಮರಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಸ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮರಗಳು ಸುವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯ ಅಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಬಾಂಬೂ (ಬಿದಿರು) ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಉಷ್ಣವಲಯ ಸದಾ ಹಸಿರು ಅರಣ್ಯಗಳು , ದಕ್ಷಿಣ ಉಷ್ಣವಲಯ ಅರ್ಧ ಸದಾ ಹಸಿರು ಅರಣ್ಯಗಳು , ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ತೇವ ಪತನಶೀಲ ಅರಣ್ಯಗಳಿವೆ.

ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಸಣ್ಣ ಭಾರತೀಯ ಸಿವೆಟ್, ಕಾಡುಹಂದಿ, ಅಳಿಲು, ಸಾಂಬಾರ್ ಜಿಂಕೆ, ಚಿತ್ತಲ ಜಿಂಕೆ, ಮೌಸ್ ಡೀರ್, ಗೇರ್, ಗ್ರೇ ಜಂಗಲ್ ಫೌಲ್, ಭಾರತೀಯ ನವಿಲು, ಬಾರ್-ಹೆಡೆಡ್ ಗೀಸ್, ರಫಸ್ ವುಡ್‌ಪೆಕ್ಕರ್, ವೈಟ್ ಬೆಲ್ಲಿಡ್ ವುಡ್‌ಪೆಕ್ಕರ್, ಬ್ರೌನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಡ್ ಪಿಗ್ಮಿ ವುಡ್‌ಪೆಕ್ಕರ್, ಯೆಲ್ಲೋ ಕ್ರೌಂಡ್ ವುಡ್‌ಪೆಕ್ಕರ್, ಹಾರ್ಟ್ ಸ್ಪಾಟೆಡ್ ವುಡ್‌ಪೆಕ್ಕರ್, ಬ್ಲಾಕ್ ರಂಪ್ಡ್ ಫ್ಲೇಮ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ಗ್ರೇಟರ್ ಫ್ಲೇಮ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ಬ್ರೌನ್ ಹೆಡೆಡ್ ಬಾರ್ಬೆಟ್, ವೈಟ್ ಚೀಕ್ಡ್ ಬಾರ್ಬೆಟ್, ಕಾಪರ್‌ಸ್ಮಿತ್ ಬಾರ್ಬೆಟ್, ಮಲಬಾರ್ ಗ್ರೇ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ನಂತಹ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಿವೆ.

ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಅಪಾಯವಿದೆಯೇ?

ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಲೈನ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಭೂಮಿ, ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ನೀರಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಘನ ಅಥವಾ ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

400 ಕೆವಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಲೈನ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಟವರ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ದೀರ್ಘ ಅಂತರವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ (ಸುಮಾರು 400 ಮೀಟರ್) ಪರಿಸರದ ವ್ಯತ್ಯಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವು ಈಗಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅರಣ್ಯ ರಸ್ತೆಗಳು ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯ ಬ್ಲಾಕ್ ಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಮರಗಳ ಕಡಿತ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಟವರ್‌ಗಳ ಎತ್ತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 45 ರಿಂದ 50 ಮೀಟರ್ ಇರುವುದರಿಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ತಂತಿಯ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವನ್ನು 8.84 ಮೀಟರ್‌గా ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಂತ ತಂತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಸುಮಾರು 4 ಮೀಟರ್ ಇರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ.

ಅಡಿಪಾಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಟವರ್‌ಗೆ 20 ಮೀ x 20 ಮೀ ಪ್ರದೇಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಡಿಪಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಭೂಮಿಯ ಒಳಗಡೆ (ಸುಮಾರು 3.5 ಮೀ ಆಳದಲ್ಲಿ) ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 0.50 ಮೀ x 0.50 ಮೀ ಅಳತೆಯ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಮೇಲ್ಮೈ ಹಾನಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ.

ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ತಂತಿಗಳ ಕೆಳಗಿನ ಮರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣವಾದ ನಂತರ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ (O&M) ಸೀಮಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಹಾನಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ 1980 ಪ್ರಕಾರ, ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ವಿನಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಅರಣ್ಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರ್ತಿಮಾಡಲು, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ದ್ವಿಗುಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ವನಸಂರಕ್ಷಣೆ (Compensatory Afforestation) ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ವಿನಿಯೋಗ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.

ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ / ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಲೈನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕುರಿತೂ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಹೈ ಟೆನ್ಷನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೈನ್ ಕೆಳಗೆ 10 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಮೂಲಕ ಪಟ್ಟೆ ತೋಟ (strip plantation) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (60 ಮೀಟರ್ ವರೆಗೆ) ಟವರ್ಗಳ ಸಮೀಪ 4 ಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ.. ಪಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ 2 ಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೈನ್ ಪೂರ್ತಿ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ.

ವಿದ್ಯುತ್ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಲೈನ್ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 32.026 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವು Narendra(existing)–Narendra(new) 400kV D/C Quad ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಲೈನ್ನ ವೈರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ತೋಟದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಇಎ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ GTTPL ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೆಳಗಿನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ತ್ರೈಮಾಸಿಕವಾಗಿ ಗಿಡ ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾರಿಡಾರ್ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಲೈನ್ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್, PID ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್, ಟವರ್ ಫುಟಿಂಗ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಾಪನ, ಟೆನ್ಷನ್ ಟವರ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಸ್ಪಾನ್ ಜಾಯಿಂಟ್ಗಳ ಥರ್ಮೋ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಳಕೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಟವರ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೋಡಿದ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬೀಳದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇಲಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಬೇಕು. ಕಪಿಗಳು ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಲೈನ್ ಮೇಲೆ ಹತ್ತುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಕಂಟೆಗಳ ತಂತಿಗಳಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಆಂಟಿ-ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಹಗಲು ಸಮಯದಲ್ಲೇ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಾರದು. ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ತೇವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪ ಹಾದುಹೋಗುವ ಲೈನ್ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭೂತಂತಿಯ ಮೇಲೆ ಪಕ್ಷಿ ಡೈವೆರ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಕೃತಕ ಗೂಡು/ವಾಸಸ್ಥಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು: ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಯದ ಸುರಕ್ಷಿತ ರಾಪ್ಟರ್ ಪರ್ಚ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಗೂಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಲೈನ್ನಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಹಜ ವರ್ತನೆಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕರ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ.

ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಲೈನ್ ಕೆಳಗಿನ ಔಷಧೀಯ ತೋಟದ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚ

ದಾಂಡೇಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ 32.026 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸೂಚಕ ವೆಚ್ಚ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. 10 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರು ರೂ. 7,83,000/- (PCCF, ಬೆಂಗಳೂರು ಅನುಮೋದಿತ ದರ) ಆಗಿದೆ. ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ನೆಡುವಿಕೆ, ನಿರಂತರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಉಳಿವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ, 32.026 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ರೂ. 2,50,76,358/- ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ದರ ಮತ್ತು 10 ವರ್ಷಗಳ ಔಷಧೀಯ ತೋಟದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಇದೇ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ಈಗ ಸಹಮತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದು ಪರಿಸರ ಪ್ರಿಯರ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.