ಬೆಂಗಳೂರು; ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ಹಾಜರಾಗದೇ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರುಗಳು ಸಂಭಾವನೆಗಾಗಿ ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದೀಗ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುವ ವೇಳೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರುಗಳು ಹಾಜರಿರಬೇಕು. ಹಾಜರಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅಂದಿನ ಸಂಭಾವನೆಗೆ ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ಸ್ಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಕೋರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಪುಟ, ಆದೇಶ ಅಥವಾ ತೀರ್ಪಿನ ದೃಢೀಕೃತ ನಕಲುಗಳನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸಿಲ್ಲ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಭಾವನೆ ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್ಗಳೂ ಸಹ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗೃಹ ಇಲಾಖೆಯು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ರಾಜ್ಯ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಪತ್ರವನ್ನೂ ಬರೆದಿದೆ. ಒಳಾಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು 2026ರ ಫೆ.20ರಂದು ರಾಜ್ಯ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಶಶಿಕಿರಣ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪತ್ರದ ಪ್ರತಿಯು ‘ದಿ ಫೈಲ್’ಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪತ್ರದಲ್ಲೇನಿದೆ?
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರುಗಳು ಉಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಭಾವನೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಲ್ ನಮೂನೆ, ಕಾಸ್ ಲೀಸ್ಟ್, ಮತ್ತು ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲೈಮ್ ಲಗತ್ತಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರು II 466 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ( ಅಂದಾಜು ಒಂದು ವರ್ಷ ಅವಧಿ) ಒಟ್ಟು 48,66,000 ರು.ಗಳ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರು I 124 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ 15,17,000 ರು.ಗಳ ಸಂಭಾವನೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಒಳಾಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಯು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರು ಹಾಜರಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಸ್ ಲೀಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಕಚೇರಿಯ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಡುವ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲೈಮ್ ಜತೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಉಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಪುಟ, ಆದೇಶ ಅಥವಾ ತೀರ್ಪಿನ ದೃಢೀಕೃತ ನಕಲುಗಳ ಪ್ರತಿ, ಸಂಭಾವನೆ ಬಿಲ್ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು 2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16ರಂದೇ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
ಆದರೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರುಗಳು ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಕಚೇರಿಯ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳೂ ನೀಡುವ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಷನ್ ಆಫ್ ಕ್ಲೈಮ್ ನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಂಭಾವನೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು 2025ರ ಜನವರಿ 9ರಂದು (ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ; ಹೆಚ್ಡಿ 1484 ಹೆಚ್ಸಿಪಿ-2 2024) ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಆದೇಶದ ಅನುಸಾರ ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯದೇ ಇದ್ದರೂ ಸಂಭಾವನೆ ಕೋರಿಕೆ
ಒಟ್ಟು 594 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರುಗಳು ಸಂಭಾವನೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಾಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಯು ಅಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದೆ. ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದೈನಂದಿನ ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಿಐಎಸ್ನಲ್ಲಿ ತೆರೆದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯದೇ ಇದ್ದರೂ ಸಂಭಾವನೆ ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನೂ ಒಳಾಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಯು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿದ್ದರೂ ಸಹ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರು ಹಾಜರಾಗಿರುವುದು ನಮೂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯು ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರ ಹೆಸರು ನಮೂದಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿದೆಯಾಧರೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರ ಹೆಸರು ನಮೂದಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿದೆ, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ವಕೀಲರು, ಪ್ಲೀಡರ್ ಮಾತ್ರ ಹಾಜರಾಗಿರುವುದು ನಮೂದಾಗಿದೆ. ಸಂಭಾವನೆ ಕೋರಿರುವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿರುವುದು ನಮೂದಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಳಾಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯು, ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದಿರುವ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವುದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ.
ಈ ಕುರಿತು 2026ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 7ರಂದು ನಡೆದಿದ್ದ ಸಂಭಾವನೆ ನಿರ್ಧಾರಣಾ ಸಮಿತಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರುಗಳು ಸಂಭಾವನೆ ಕೋರಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತೆರೆದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲಾಪ ನಡೆದು ಅವರು ಹಾಜರಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ನಂತರ ಅವರು ಕೋರಿರುವ ಸಂಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹವಿರುವ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದು ಪತ್ರದಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.
‘ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರುಗಳೂ ಸಂಭಾವನೆ ಕೋರಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲಾಪ ನಡೆದು ಹಾಜರಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹವಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸಂಭಾವನೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು,’ ಎಂದು ಒಳಾಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಯು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ. ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆರೋಪಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾದಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಜಾಮೀನು ಸಿಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಹಕಾರ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ರಿಟ್ ಅಪೀಲು ಪ್ರಕರಣ (1031/2022, 1029,2022, 1030/2022, 1033/2022, 1037/2022 ) ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರಿ ವಕೀಲರು ಸಂಭಾವನೆ ವೆಚ್ಚ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ಕೋರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಸರ್ಕಾರಿ ವಕೀಲರು ಮೂಲ ಬಿಲ್ಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಿಲ್ಲ.
ಈ ಸರ್ಕಾರಿ ವಕೀಲರು ಸಂಭಾವನೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದ ಸಹಕಾರ ಇಲಾಖೆಯು ಮೂಲ ಬಿಲ್ಗಳನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಅವರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯು 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 6ರಂದು ಪತ್ರ ಬರೆದಿರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.
