ಕೋವಿಡ್‌ ಲಸಿಕೆ; ‘ವ್ಯರ್ಥ’ದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಳವಾದರೂ ಕೈಕಟ್ಟಿ ಕುಳಿತಿದೆಯೇ ಸರ್ಕಾರ?

ಬೆಂಗಳೂರು; ಕೋವಿಡ್‌ ಸೋಂಕಿತರ ಸಂಖ್ಯೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ನಡುವೆಯೇ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರುವ ಲಸಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ವರದಿಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆತಂಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ಲಸಿಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ಲಸಿಕೆ ನೀಡಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಅನುಷ್ಠಾನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಗುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಮುಷ್ಕರ, ಉಪ ಚುನಾವಣೆಗಳ ತಲೆಬಿಸಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಲಸಿಕೆಯು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಳಿಸುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.

ಮಾರ್ಚ್‌ 17ರಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಸಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ.6.5ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಆಂಧ್ರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ವ್ಯರ್ಥ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ.6.9 ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇ.17.6, ಆಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಶೇ.11.6, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೇ.9.4, ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶೇ.6.6 ರಷ್ಟಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಈವರೆವಿಗೆ ಒಟ್ಟು 60,77,735 ಮಂದಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 10,12,058 ಮಂದಿಗೆ ಈವರೆವಿಗೆ ಕೋವಿಡ್‌ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

ಲಸಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಐಸಿಎಂಆರ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ವ್ಯರ್ಥ ಅಥವಾ ಪೋಲಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ವಲಯದಿಂದಲೇ ಕೇಳಿ ಬಂದಿವೆ.

ಯಾವುದೇ ಲಸಿಕೆ ನೀಡಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಹಲವು ಡೋಸ್‌ಗಳು ಪೋಲಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಲಸಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜಾದ ಡೋಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೀಡಲಾದ ಡೋಸ್‌ಗಳ ನಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಲಸಿಕೆ ಪೋಲಾಗುತ್ತವೆ ಇಲ್ಲವೇ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೋವಿಡ್‌-19 ಲಸಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆಯು ವಿಪರೀತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪೋಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪೋಲು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಇಲಾಖೆಯ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿ.

ಲಸಿಕೆ ವ್ಯರ್ಥವು ಯಾವುದೇ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಾಡಿಕೆಯ ಭಾಗ ಎಂದರೂ ಇದು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವುದು ತೀರಾ ಆತಂಕಕಾರಿ. ಅದೂ ಕೋವಿಡ್‌ ಸೋಂಕಿತರ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಧ್ಯೆ ವ್ಯರ್ಥದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಳಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು.

ಐಸಿಎಂಆರ್‌ ಏನು ಹೇಳಿದೆ?

45 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಬಂದವರಿಗೆ ಲಸಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ನೀಡಿರುವ ಕಾರಣ ಪ್ರತಿ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. 3 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 30 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವ ಗುರಿ ಇತ್ತಾದರೂ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 60 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೋಸ್‌ಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಲಸಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಲಸಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳತ್ತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಜನರು ಬಾರದ ಕಾರಣ ಲಸಿಕೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮೇಲಾಗಿ ಲಸಿಕೆ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಅವನ್ನು ಬಿಸಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಐಸಿಎಂಆರ್‌ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ 24 ಮಿಲಿಯನ್ ಲಸಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣವು ದಾಸ್ತಾನಿನಲ್ಲಿದೆ. ಡೋಸ್‌ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವ ಹರ್ಷ್ ವರ್ಧನ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 8 ರಂದು ಹೇಳಿದ್ದರ. ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸರಾಸರಿ ಹೊಂದಿರುವ ದಿನಕ್ಕೆ 3.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಡೋಸ್‌ಗಳ ದರದಲ್ಲಿ, ದಾಸ್ತಾನಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 8 ರಿಂದ ಒಂದು ವಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು.

ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಮಿತಿ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಲಸಿಕೆ ನೀಡಿಕೆ ವೇಗವು ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮುಂದುವರೆದರೆ 2021ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ.40 ಮತ್ತು 2022ರ ಮೇ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಶೇ.60ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದಿನಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆ ಲಸಿಕೆ ಲಭ್ಯತೆ ವೇಗವನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ 5 ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಮೂವರಿಗೆ ಲಸಿಕೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಲು 2022ರ ಮೇ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶಕ್ಕೆ 1.45 ಬಿಲಿಯನ್ ಡೋಸ್‌ ಲಸಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 1-1.3 ಬಿಲಿಯನ್‌ ಡೋಸ್‌ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಮಿತಿ ನೀಡಿರುವ ವರದಿಯಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಿತಿಯು ರಷ್ಯಾದ ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್‌ ವಿ ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆಯಾದರೂ ಈ ಲಸಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ವೇಗದಲ್ಲಿ ತಲುಪಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. 45 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಲಸಿಕೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವ ವಯೋಮಿತಿ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 10 ರಾಜ್ಯಗಳು ಲಸಿಕೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಲಸಿಕೆ ತಲುಪದ ಕಾರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿವೆ ಇಲ್ಲವೇ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತವು ಕಳೆದ ವಾರದಲ್ಲಿ 100,000 ಕೋವಿಡ್‌ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ 725 ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ.’ದೇಶವು ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಎರಡು-ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ದುರ್ಬಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ವೇಗವನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಡೋಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು,’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಗಿರಿಧರ್ ಆರ್. ಬಾಬು.

ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರವರೆಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 300,000 ಡೋಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ 1.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಡೋಸ್‌ಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ನಂತರ, ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಸರಾಸರಿ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 3.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 10.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಡೋಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 35 ರಷ್ಟು ನೀಡಿರುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 300 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರಿಗೆ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಇದೇ ವೇಗವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದರೆ 300 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರಿಗೆ ಅಥವಾ ಶೇ. 23 ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವುದು ಕೋವಿಡ್‌ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಥವಾ ಸಾವುಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಸಾಕಾಗದು ಎಂದೂ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಲಸಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ವೇಗವು ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆದರೆ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 40ರಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಲು ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಶೇ. 60ರಷ್ಟು ಲಸಿಕೆ ನೀಡಲು 13 ತಿಂಗಳು ಬೇಕಾಗಲಿದೆ. ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021 ಮತ್ತು ಮೇ 2022 ರೊಳಗೆ ಪೂರೈಕೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೆ ಈಗಿನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 105 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡೋಸ್‌ಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಭಾರತವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಸ ಲಸಿಕೆಗಳ ಆಮದು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದರೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಅಸ್ಟ್ರಾಜೆನೆಕಾದ ಲಸಿಕೆ ಕೋವಿಶೀಲ್ಡ್, ಸೀರಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಸ್‌ಐಐ) ಮತ್ತು ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್‌ನ ಕೊವಾಕ್ಸಿನ್ ಎರಡು ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋವಿಶೀಲ್ಡ್‌ನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ತಿಂಗಳಿಗೆ 70-100 ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕೋವಾಕ್ಸಿನ್ ತಿಂಗಳಿಗೆ 12.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸಂಚಿತ 83-113 ಮಿಲಿಯನ್ ಡೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ದಾಸ್ತಾನಿನಲ್ಲಿರುವ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಡೋಸೇಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಸುಮಾರು 50-60 ಮಿಲಿಯನ್ ಡೋಸ್ ಕೋವಿಶೀಲ್ಡ್ – ಇದು ಒಟ್ಟು ಡೋಸೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 91ರಷ್ಟನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 115 ಮಿಲಿಯನ್ ಡೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. 64.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಡೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.